روابط عمومی واحد گرمسار

 جغرافياي تاريخي گرمسار

شهرستان گرمسار در گذشته نه چندان دور به خوار معروف بوده و در كتب مختلف از اين شهر به نام خوار ياد شده است خوار نامي است قديمي و مربوط دوره قبل از اسلام و ايران باستان , در كتب قديمي و تاريخي اين نام با جزئي اختلاف با همين هيئت ذكر شده است . 
در اوستا از خوار و صفحات البرز بنام ورن ياد شده در كتيبه هاي آشوري اين ناحيه را خواراو در جاي ديگر آري خوانده اند در زمان اشكانيان گرمسار يكي از ايلات تابع آنها و خوآرن نام داشت و امروزه سمنانيها هنوز هم آنرا خواره مي گويند . سلوكيها در اين ناحيه شهري به اسم خاراكس بنا نهادند و از اين منطقه بنام خاربيس ياد كرده اند . 
اما اغلب فرهنگ لغات در ذكر معني كلمه خوار نام خوارزمي نيز يادآوري شده چنانچه نويسنده فرهنگ آنند راج مي نويسد : (( در فرهنگ لغات در ذكر معني قصبه اي از ري خار با الف آورده شده و چنانچه ساماني و غيره و تصريح نموده اند خوار بو او است و صاحب جهانگيري خطا كرده است . 
در كتب جغرافيايي بعد از اسلام وقتي از دهات ري كه پيش از پيدايش نام قريه تهران در حدود 261 هجري برپا و آبادان بوده اند اسم مي برند از گرمسار بنام خوار ري چنين ياد شده (( قريه خوار معروف كه امروز نيز از قراء نامدار تهران بشمار مي رود و از منسوبين به اين قريه در آن تاريخ ابوالحسن احمد خواري است متوفي سال 230 است )) . 
در معجم البلدان نوشته شده : خوار شهري است تاريخي و بزرگ از نواحي ري كه گروهي از علماء به آن منسوب شده اند . ميان آن سمنان از راه خراسان در حدود 20 فرسنگ است . صفحه 473 ج 3 معجم البلدان )) 
بطوريكه از مطالب استنباط مي شود گرمسار (خوار) از نواحي آباد ايران در گذشته بوده و حتي در معجم البلدان بنام شهر بزرگ ناميده شده ولي علل مختلف از قبيل حمله اقوام مهاجم چون حمله مغول و بعدها تاخت و تاز و حمله و غارت ياغيان تركمن و همين طور نامساعد بودن آب و هوا و فقر اقتصادي سبب خرابي آن گرديده است . 
شهر گرمسار تا چندي پيش قشلاق ناميده مي شد و هنوز هم افراد مسن و پيران آنرا قشلاق تلفظ مي كنند در گذشته خوار شامل 4 بلوك بوده كه عبارتند از : 
1- بلوك قشلاق     2- بلوك ريكان      3- بلوك ياتري    4- بلوك آرادان 
همچنين گرمسار تا مدتي بعلت بدي آب و هوا بصورت تبعيدگاه درآمد و بمرور گروهي از ساكنين نقاط مختلف ايران و ايلاتي كه دست به چپاول و غارت زده و به مردم ظلم و تعدي مي نمودند و ياغياني كه از اوامر دولت وقت سرپيچي مي كردند به اين ناحيه بد آب و هوا تبعيد نمودند . بعدها اين طوايف به زراعت و دامداري پرداخته و ساكن اين منطقه شده اند . 
در سال 1319 شسي نام گرمسار براي خوار انتخاب شد و به موجب قانون تقسيمات كشوري جديد مصوب آبان ماه 1316 شمسي گرمسار بخشي از شهرستان سمنان قرار داشت كه مشتمل بر چهار بلوك بود . تا اينكه به موجب تصويب نامه مهر ماه 1325 بخش گرمسار از سمنان جدا گرديد و بخشي از حومه تهران گرديد و در آبان ماه 1325 بخش گرمسار تابع شهرستان دماوند شد . و طبق مصوبه مورخ 1/11/1337 شمسي هيئت وزيران در اين سال به شهرستان تبديل گرديد , كه بخش ايوانكي با دهستانهاي مربوط فعلي از شهرستان تهران مجزا يكي از بخشهاي تابع شهرستان جديد التاسيس گرمسار گرديد . 
شهرستان گرمسار در نيمه دوم سال 1355 از استان تهران منتزع و جزء استان سمنان گرديد و در سال 1374 شمسي بخش آرادان با مراكز جمعيتي دهستان آرادان و ياتري تاسيس شد و در حال حاضر گرمسار داراي 3 بخش : مركزي , ايوانكي و آرادان و يكي از چهار شهرستان تابعه استان سمنان مي باشد

راهسازي سابقه ديرينه اي دارد وبا پيدايش تمدن ، راهسازي نيز  آغاز شده است . براساس شواهد باستان شناسي ، ارتبا طهاي فرهنگي ، نظامي ، اقتصادي و تجاري بين تمدنهاي آن روزگار تنها پس از ساخته شدن راهها وامكان تردد فراهم شد . 

   اختراع چرخ ، بزرگ ترين موفقيت بشر متمدن دنياي باستان بود . بكار گرفتن چرخ ، كار حمل بار را بر دوش چهارپايان به كشيدن آن تبديل كرد . 
   ايرانيان درساخت راههاي باستاني نقشي پيشرو داشتند . براي اداره كشور بزرگ خود وسايل ارتباطي بسيار منظم و دقيق بوجود آورده بودند كه از نمونه هاي حيرت آور ان راه شاهي، جاده ابريشم ، جاده سنگ فرش و خبر رساني با علامات را مي توان نام برد . 

   در دوره صفويه توجه به ساخت مساجد ، بازارها ، كاروانسرا هاي داخل شهرها و ميان راهها و جاده ها اهميت يافت . شهرت شاه عباس تنها مربوط به كارهاي نظامي او نيست ، بلكه بيشتر زاده عواملي از جمله نبوغ اداري و بخصوص كمال سعي و اهتمام او در بهبود راههاي ارتباطي سراسر كشور است . او بقدري كاروانسرا و پل ساخته است كه هر كار قديم راهم امروزه به او نسبت داده و جزء افتخاراتش مي شمارند .معروف است كه وزير شاه عباس براي اينكه شماره كاروانسراها مشخص باشد و ازآنجايي كه شماره هاي رند مانند ده ، صد و هزار ، آسان برزبان مي آيد ، دستور مي دهد يكي كمتر از هزار يعني نهصد و نود و نه رباط سازند تا در شمارش  آنها اندكي درنگ شود و آيندگان عظمت اين كار بزرگ را درك كنند

 جاده سنگ فرش :

   امروزه راههايي كه به نام (( راه شاه عباسي )) معروف شده اند ، در واقع جانشين عنوان ((راه شاهي )) ميراث داريوش كبير هستند .  اين نوع سنگ فرش راهها ،گوياي تجديد خاطره عهد داريوش يا ساسانيان است كه سنگ فرش راه مال امير انجام شد و بعد روميان از آنها تقليد كردند .
   در دوره صفويه و در زمان شاه عباس در چند منطقه ، جاده سنگ فرش احداث شد . زيرا در آن دوره احداث راهها ، تنها جنبه تجارتي نداشت ، بلكه از نظر جلب سياحان نيز مورد اعتنا بود به همين منظور ، براي استفاده طبقات مرفه جامعه آن روز در سواحل و جنگلهاي زيباي مازندران ،تاسيساتي بنا گرديد كه در حكم پلاژها و ويلاها و كاخهاي امروزي بوده است . بنابراين لزوم ايجاد يك راه كوهستاني احساس ميشد . به دستور شاه عباس راه مازندران را از ابتداي سواد كوه ، پلهاي عالي بر رودهاي بزرگ بسته وتماماً را با سنگ،گچ ، آهك و آجر پهن كردند . سپس شاه ، خود در ناحيه پنج هزار ، عمارت عاليه ساخت و باغي چون بهشت بنا كردند وآن به تدريج شهري شد و آن را اشرف البلاد نام نهادند و …
   همچنين بايد از جاده سنگ فرش راه ميانه به زنجان كه از رودخانه قزل اوزن عبور مي‌كرد نام برد . شاه عباس تمام آن را سنگ فرش كرد تا در رطوبت و يخبندان ، كاروان بتواند عبور كند . از كارهاي جالب براي عبور شتر كه ارزان ترين وسيله حمل و نقل بود ، 
اين بود كه در بعضي نقاط براي اينكه شترها سرنخورند ، زير پاي آنها فرش مي‌انداختند     اسكندربيـك منشـي در كتاب خـود ((روضـه الصفـا)) از سنگ فرش راه نمك  به سياه كوه نام مي برد و مينويسد : قريب ده هزار تومان تخميناً صرف شده چند فرسنگ به سنگ وآهك استحكام يافته ، موجب دعاي خير مترددين است .اين سنگ فرش ، راه اصفهان. كاشان به مشهد را ده ها فرسنگ كوتاه ترنموده است .

   سنگ فرش از نگاه جهانگردان :

   پيتر دلاواله اولين جهانگردي بوده است كه از كوير كاشان و عبوراز جاده سنگ فرش به خوار آمد . سپس از طريق فيروزكوه به مازندران رفت . بالاخره در اشرف البلاد ، شاه عباس وي رابه حضور پذيرفت . رفتار محبت آميز شاه عباس نسبت به وي ، باعث شد كه او مدتها در دربار ايران بماند و در سفر و حضر شاه راه همراهي كند . اين جهانگرد ايتاليايي كه در سال 1618 ميلادي ازمسيله به سياه كوه و سپس از طريق جاده سنگ فرش به خوار مسافرت كرده است ، در توصيف سنگ فرش چنين است :

جمعيت گرمسار

3-2-1- شهرستان

براساس سرشماري عمومي سال 1375 شهرستان گرمسار داراي 16308 خانوار و جمعيت 67847 نفر مي باشد از اين تعداد 34746 نفر مرد و 33101 نفر زن مي باشند . 
مجموع جمعيت ساكن در نقاط شهري 42493 نفر و ساكنين مناطق روستايي 25354 نفر مي باشند . براساس آمار اداره بهداشت شهرستان گرمسار , در فروردين 1380 جمعيت شهرستان گرمسار 75231 نفر مي باشند .

3-2-2- شهر گرمسار :

براساس سرشماري عمومي 1375 جمعيت شهر گرمسار 29706 نفر و تعداد 6926 خانوار است تعداد مردان گرمسار 15169 و زنان 14537 نفر مي باشد . 
طبق آخرين آمار اداره بهداشت گرمسار در سال 1380 تعداد جمعيت اين شهر 42257 نفر مي باشد تعداد مردان گرمسار 18252 نفر و تعداد زنان 24005 نفر مي شود .
از لحاظ طبقات سني بيشترين گروه سني 4617 نفر مربوط به طبقه سني 15 تا 19 سال مي باشد تعداد افراد كمتري از 10 سال اين شهر 6202 و جمعيت 10 الي 64 سال اين شهر 35630 نفر , تعداد جمعيت 65 سال به بالا در سال 80 شهر گرمسار 1426 نفر بوده اند بر اساس جدول شماره 6 مشخص مي شود كه بيش از 50 درصد جمعيت شهر را افراد كمتر از 30 سال تشكيل مي دهد

جدول گروههاي سني جمعيت شهر گرمسار (1380 ) .

ماخذ : اداره بهداشت شهرستان گرمسار – سرشماري فروردين ماه 1380

ژئومورفولوژي دشت گرمسار

دشت گرمسار كه بر روي مخروط افكنه حبله رود قرار دارد و بادبزني شكل مي باشد نمونه بارز از مخروط افكنه هاي كلاسيك است كه در نتيجه اعمال فرسايش ، محل و رسوبگذاري رودخانه از مواد آبرفتي آن تشكيل شده است . راس مخروط افكنه هاي كلاسيك است كه در مدخل ورودي رودخانه داراي ارتفاعي معادل 980 متر و در قسمت قاعده آن به 805 متر مي رسد . شعاع مخروط افكنه در حدود 5 تا 120 كيلومتر است و شيب زمين در امتداد محور اصلي مخروط افكنه از 4/1 درصد در بخش فوقاني و شمال تا 5/0 درصد در قسمت تحتاني و نواحي پست متغير مي باشد .
در جنوب شرق دشت گرمسار رودخانه شور وجود دارد كه دشت گرمسار و ارتفاعات حاشيه آن حوضه آبريز آن بوده است و پس از گذشتن از دامنه هاي شمالي ارتفاعات سياه كوه و زهكشي نمودن دشت مذكور به كوير شمال جندق مي رسد .
خاكهاي ناحيه بعلت حضور تشكيلات سنگي شور و گنبدهاي نمكي و بالا بودن سطح آب زير زميني در جنوب دشت و تبخير سالانه عموماً شور مي باشد .
دشت گرمسار را مي توان از نقطه نظر ژئومورفولوژي با توجه با عوامل توپوگرافيك و خاكشناسي و رسوب شناسي به 3 قسمت اصلي تقسيم كرد .
الف : قسمتهاي فوقاني كه از بستر سنگهاي رودخانه و انشعابات آن تشكيل شده و تا حدود 1
 كيلومتر جنوب جاده تهران ـ مشهد ادامه دارد . اين نواحي داراي شيب نسبتاً زياد بوده و حاوي مقادير زيادي قلوه سنگ و سنگ ريزه است .
ب : بخشي مياني كه اغلب اراضي زراعي دشت گرمسار را در بر مي گيرد . و همين طور محل قرار گيري بخش اعظم شهر گرمسار است شيب ملايم و حاوي كمي سنگريزه بوده و رسوبات دانه درشت سيلابي شامل رس ، سيلست (لاي) ، به فراواني در آن يافت مي شود .
ج : بخشي تحتاني كه داراي اراضي شور زياد بوده و در امتداد جنوب به مقدار املاح آن افزوده مي شود اين
 بخش شامل اراضي پست باتلاقي و كفه هاي گلي ، نمكي مي باشد .